Dilin Sınırlarında Bir Varoluş Denemesi

İdris Ekinci / ÇİLİNGİR DERGİSİ / Üçüncü Sayı

İster şahıs, ister bir millet olarak düşünün, kimlik (şahsiyet) dünya hayatında var olmanın en temel dayanağıdır. Her kim veya kimler ben varım diyorsa, varlığının tekabül ettiği, dayandığı bir yapının da varlığından söz ediyor demektir. Var olmak bu anlamda bir alana, bir mevziiye, bir inanca ve nihayetinde bir vatana sahip olmakla iç içe değerlendirilmesi gereken bir durum. Burası meselenin somutlaştığı, sonuna doğru yaklaşılan yeri, biz biraz daha ileri gidip, şahsiyetin oluşumunda nelerin müessir olduğunu hatırlamaya çalışalım. İnsanoğlunun yeryüzündeki var olma serüvenine varlık denilen her ne ise, hayat denilen mefhum ne ise bunları nasıl adlandırdığı ve bu adlandırmayı nasıl anlamlandırdığına dair attığı adımıyla başlar. Yani bir oluş, varlığını adlandırılmak ve anlamlandırmakla tamamlar. Dil, bilkuvve olarak var olan hayatın bilfiil yaşanmasına doğru dönüşme aşamasında temel unsurların başında gelir. Dil bu özelliğini bağlantıya geçirici vasfıyla kazanır. İnsanla varlık arasındaki bağ hangi mahiyette olursa olsun dilin çizdiği yolun dışına çıkmanın mümkün olmadığı açıktır. Âdem aleyhisselam’a isimlerin öğretilmesi bu gerçeği farklı bir açıdan biz insanların önüne koymaktadır.

 

Dili çevreleyen ve belki de oluşumunda, gelişiminde katkıda bulunan diğer temel dayanaklar din, kültür ve coğrafya olarak sıralanabilir. Din, teslim olmak, bağlanmak ve inanmak yoluyla insan hayatı için esaslı bir kaynak olma özelliği taşır. İnsanın yapıp etmelerinde, var oluş sahnesinde bulunma hamlelerinde, dahası bir yaşayışın şekillenmesi aşamasında temelli bir fiil olma özelliğine sahiptir. İnsanoğlu kendisine dünya üzerinde nasıl bir yol tayin ederse etsin, bu tayin edilmiş yol bir noktada din olarak belirecek ve yerleşecektir. Zamanla din, dünya ve ötesi için varılması gereken hedefin en mühim, giderek tek mühim mihveri olma vasfı kazanacaktır. İnsanların dinle olan münasebeti, dille ile olan var oluş durumunun da asıl belirleyicisi olacaktır.